Stap 6: sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds

Als zelfstandige bent u onderworpen aan het sociaal statuut van de zelfstandige. Ten vroegste 6 maanden voor het begin van de activiteit en ten laatste bij de start moet elke zelfstandige, bestuurder, zaakvoerder, werkende vennoot, vennootschap, … zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze of bij de Nationale Hulpkas voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen. De bijdrageplicht begint vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin de zelfstandige zich vestigt.

De sociale bijdragen in 2011.

Door het betalen van sociale bijdragen creëert de zelfstandige sociale rechten:

1. U heeft recht op gezinsbijslag

De gezinsbijslag geldt in principe voor elk kind dat deel uitmaakt van uw gezin. Ze bestaat uit meerdere uitkeringen: kraamgeld, adoptiepremie en gewone kinderbijslag die eventueel kan worden aangevuld door bijkomende bijslagen (mindervalide kinderen, …).

2. U heeft recht op tussenkomst bij ziekte en invaliditeit

• Geneeskundige verzorging: alle zelfstandigen worden verplicht verzekerd tegen grote én kleine risico’s.
• Arbeidsongeschiktheid: u heeft recht op uitkeringen die verschillen naargelang de periode van arbeidsongeschiktheid. Drie periodes worden onderscheiden:
  • primaire niet-vergoedbare ongeschiktheid: tijdens deze periode (de eerste maand volledige arbeidsongeschiktheid) krijgt u geen vergoeding
  • primaire vergoedbare ongeschiktheid: deze periode omvat de volgende 11 maanden arbeidsongeschiktheid en gedurende deze periode krijgt u wel een vergoeding
  • invaliditeit: deze periode volgt op de hiervoor vermelde 11 maanden en in dit geval krijgt de zelfstandige een verhoogde vergoeding
  • Moederschapverzekering
  • Jonge moeders hebben recht op 105 gratis dienstencheques na de bevalling.
  • Vrouwelijke zelfstandigen hebben recht op 8 weken moederschapsverlof (9 weken bij meerlingen) en hebben tijdens deze periode van arbeidsongeschiktheid recht op een moederschapsuitkering.

3. U heeft recht op pensioen

Als zelfstandige heeft u recht op een rustpensioen. In geval van overlijden kan de overlevende echtgenoot of echtgenote aanspraak maken op een overlevingspensioen.

4. U heeft recht op palliatief verlof

Sinds 1 januari 2010 heeft u als zelfstandige het recht om, onder bepaalde voorwaarden, tijdelijk uw beroepsactiviteit te onderbreken (minstens vier opeenvolgende weken) en hierbij maandelijks een uitkering te ontvangen van uw sociaal verzekeringsfonds. Dit recht kunt u inroepen om een zwaar zieke echtgenoot, inwonende partner of inwonend ernstig ziek kind te verzorgen.

5. U heeft recht op een voortgezette verzekering bij stopzetting

Als u beslist om uw zelfstandige activiteit vrijwillig stop te zetten kan u in afwachting van een andere beroepsactiviteit aanspraak maken op de voortgezette verzekering. Die verzekering waarborgt uw rechten in het sociaal statuut voor een maximumtermijn van twee jaar. Die maximumtermijn kan verlengd worden tot zeven jaar als u daardoor de pensioenleeftijd bereikt. Om in aanmerking te komen dient u:

• minstens een jaar als zelfstandige gewerkt te hebben,
• uw activiteit volledig stopgezet te hebben,
• uw sociale bijdragen te betalen. Dit moet gebeuren binnen de drie kwartalen nadat u uw activiteit heeft stopgezet. Na het verstrijken van die termijn kunt u wel nog een aanvraag indienen, op voorwaarde dat u de laattijdigheid ervan grondig kunt motiveren.

6. U heeft recht op een faillissementsverzekering

Bij faillissement kan u aanspraak maken op een faillissementsverzekering. Zelfstandigen, zaakvoerders, bestuurders en werkende vennoten van een handelsvennootschap die failliet wordt verklaard, kunnen hiervoor in aanmerking komen. Om aanspraak te kunnen maken moet u wel de vier kwartalen voor het faillissement actief geweest zijn in hoofdberoep en niet frauduleus failliet zijn verklaard. Ook zelfstandigen die niet failliet kunnen worden verklaard, maar die niet in staat zijn om hun schulden te vereffenen wegens kennelijk onvermogen kunnen in aanmerking komen. Gedurende vier kwartalen kan u dan uw rechten behouden op het vlak van gezinsbijslag en de tussenkomst bij ziekte en invaliditeit. Gedurende maximum twaalf maanden kan er u een maandelijkse uitkering worden uitbetaald. Het voordeel van deze verzekering kan slechts eenmaal in de loopbaan van een zelfstandige worden toegekend.